Sterowanie Urządzeniami Gaśniczymi
Automatyczne gaszenie —
gaz zamiast wody
SUG steruje automatycznym wyzwoleniem środka gaśniczego w chronionej strefie — gazów chemicznych (clean agent), gazów obojętnych lub mgły wodnej, dobieranych do obiektu niezależnie od producenta. Kluczowe dla stref, gdzie tradycyjne gaszenie wodą oznacza większą szkodę niż pożar: serwerownie, archiwa, muzea, sterownie elektryczne. Systemy zgodne z PN-EN 12094 z certyfikacją CNBOP-PIB.
Zapytaj o ofertęŚrodek
Clean agent
gaz chemiczny
Pojemność
220 kg
6 butli × 37 kg
Strefa chroniona
340 m³
serwerownia A1
Koncentracja
5,5%
< NOAEL 10%
Stacja butli z gazem chemicznym — 6 × 37 kg dla ochrony serwerowni 340 m³
Projektujemy i realizujemy systemy
Poruszone przez
nas tematyki
- 1.Rola SUG: automatyczne gaszenie pożaru w chronionej strefie
- 2.Środki gaśnicze: gazy chemiczne, gazy obojętne IG-100/IG-55, CO2, mgła wodna
- 3.Architektura centrali SUG (PN-EN 12094) i butli
- 4.Zastosowanie: serwerownie, archiwa, obiekty historyczne
- 5.Integracja z SSP: alarm → blokada → gaszenie
- 6.Procedury testowe, odbiory, bezpieczeństwo personelu
Rola SUG: automatyczne gaszenie pożaru w chronionej strefie
SUG (Systemy Gaszenia) stosowane są tam, gdzie gaszenie wodą jest niemożliwe lub niewłaściwe — w strefach z urządzeniami elektrycznymi pod napięciem, z wrażliwym sprzętem elektronicznym, z cennymi zabytkami. Automatyczne wyzwolenie środka gaśniczego w ciągu kilkudziesięciu sekund od detekcji pożaru minimalizuje straty.
Gaszenie bez szkód materialnych
Klasyczne gaszenie wodą w serwerowni zniszczy IT droższe niż skutki pożaru. Gaszenie gazowe (clean agents — HFC-227ea, FK-5-1-12, IG-100) wyzwala środek gaśniczy, który szybko wygasza ogień przez obniżenie koncentracji tlenu lub zatrzymanie reakcji chemicznej — i odparowuje bez pozostawiania osadów. Sprzęt IT pozostaje sprawny po wyzwoleniu systemu.
PN-EN 12094 — wymagania
Norma definiuje wymagania dla urządzeń centralnych systemów gaszenia — centrale elektroniczne, panele sterownicze, sygnalizatory optyczno-akustyczne, urządzenia zwłoczne (pre-discharge delay). Każdy element wymaga certyfikatu CNBOP-PIB. Instalacja i odbiór podlegają takim samym rygorom jak SSP.
Bezpieczeństwo personelu
Środki gaszące tworzą potencjalne zagrożenie dla osób w strefie — CO2 jest śmiertelny przy koncentracji > 7%, gazy obojętne (IG-100, IG-55) obniżają O2 do 12–13% (limit bezpieczny). Przed wyzwoleniem obowiązkowa jest sygnalizacja optyczno-akustyczna, opóźnienie 30 s, ewakuacja personelu. Po wyzwoleniu — wentylacja strefy.
Środki gaśnicze: HFC-227ea, FK-5-1-12, IG-100, CO2, water mist
Wybór środka gaśniczego to kompromis między skutecznością, bezpieczeństwem personelu, wpływem na środowisko i kosztem. Dla nowoczesnych serwerowni standardem staje się FK-5-1-12, dla archiwów — IG-100 (azot), dla stref niezamieszkanych — CO2.
HFC-227ea
Najpopularniejszy gaz gaśniczy do serwerowni i obiektów z elektroniką. Działa przez inhibicję reakcji łańcuchowej spalania (chemiczne). Bezpieczny dla ludzi przy koncentracji gaszącej (NOAEL 9%). Wyzwolenie w 10 s, natychmiastowe gaszenie. Wada: wysoki GWP (Global Warming Potential) — stopniowo wycofywany z UE wg F-Gas Regulation.
FK-5-1-12
Nowoczesny zamiennik HFC-227ea — podobne działanie chemiczne, ale zerowy wpływ na warstwę ozonową (ODP 0) i pomijalny Global Warming Potential (< 1). Cena wyższa o 30–50% vs HFC-227ea, ale przyszłościowy wybór zgodny z regulacjami UE. Standard w nowoczesnych serwerowniach i data centers.
IG-100 (azot) · IG-55 · IG-541
Mieszaniny gazów obojętnych (azot, argon, CO2 w niskim stężeniu) — działają przez obniżenie koncentracji tlenu w strefie do 12–14% (niedopalne dla większości materiałów). Zero wpływu na środowisko, gaz naturalny. Wymagają znacznie więcej butli niż gazy chemiczne (większy objętościowo), droższa instalacja. Stosowane w archiwach, muzeach, elektrowniach.
CO2 (dwutlenek węgla)
Najstarszy środek gaszący gazowy — tanio dostępny, bardzo skuteczny. Wada: śmiertelny dla ludzi przy koncentracji gaszącej (> 30%). Stosowany tylko w strefach bez obsadzenia (turbiny, stacje elektryczne, kable) z obligatoryjną sygnalizacją i opóźnieniem wyzwolenia dla ewakuacji. W niektórych krajach zabroniony w obiektach z ludźmi.
Mgła wodna (water mist)
Mgła wodna (niezbyt gęsta i z drobnymi kroplami < 200 μm) gasi przez chłodzenie i obniżenie koncentracji tlenu. Zużywa wielokrotnie mniej wody niż klasyczne zraszacze, nie niszczy sprzętu IT (krople odparowują przed dotarciem), nie wymaga butli (ciągła dostawa z sieci). Nowoczesna alternatywa dla gazów, stosowana w muzeach i archiwach.
Aerozol gaszący
Stałe cząstki generowane pirotechnicznie tworzą aerozol inhibitujący reakcję spalania. Zaleta: kompaktowe generatory (bez butli, bez instalacji rurociągowej), łatwa instalacja w zamkniętych strefach. Stosowane w szafach elektrycznych, przedziałach kablowych, małych strefach technicznych. Po wyzwoleniu wymaga wentylacji.
Architektura centrali SUG (PN-EN 12094) i butli
Centrala SUG jest dedykowaną jednostką sterującą — otrzymuje sygnały z czujek strefy (wymagana konfiguracja cross-zone z dwóch niezależnych pętli), uruchamia procedurę z 30-sekundowym opóźnieniem (ewakuacja personelu), wyzwala butle pneumatycznie lub elektromagnetycznie. Wszystkie zdarzenia logowane z timestamp dla postępowań.
Architektura SUG
Od detekcji przez sygnalizację do wyzwolenia butli
Elementy systemu gaszenia gazowego
Grupa
Centrale gaszenia
Dedykowane centrale sterujące gaszeniem — wyzwalają procedurę dopiero po potwierdzonej detekcji, z czasem na ewakuację i możliwością przerwania.
Zakres: Centrale · cross-zone · funkcje bezpieczeństwa
Centrale
Jednostki sterujące gaszeniem zgodne z PN-EN 12094-1; logowanie zdarzeń ze znacznikiem czasu
Detekcja sterująca
Obligatoryjna detekcja dwukanałowa (cross-zone) z dwóch niezależnych linii przed wyzwoleniem
Funkcje bezpieczeństwa
Opóźnienie wyzwolenia (typ. 30 s na ewakuację), przycisk abort, blokada (lock-out), sygnalizacja przed/po wyzwoleniu
Integracja
Sprzężenie ze SSP (wspólne zarządzanie alarmem i gaszeniem) oraz z BMS/SMA
Zrealizowane wdrożenia SUG
Zobacz wdrożenia automatycznego gaszenia w serwerowniach i archiwach.
Zobacz nasze realizacjeZastosowanie: serwerownie, archiwa, obiekty historyczne
Każda klasa obiektu preferuje inny środek gaszący wynikający z charakteru ochrony. Dobór to kompromis między skutecznością, bezpieczeństwem, kosztem i zgodnością środowiskową.
Serwerownia / Data Center
FK-5-1-12 / HFC-227eaGaszenie bez wody, brak szkód sprzętu IT, cena < cena serwerów
Data center 340 m³ · 6× butli FK-5-1-12 37 kg · koncentracja 5,5%
Archiwum / Biblioteka
IG-100 (azot) / FK-5-1-12Brak rezyduów chemicznych na starych dokumentach, bezpieczeństwo osób
Archiwum zabytkowe 200 m³ · IG-100 · O2 docelowe 12–13%
Obiekt historyczny / Muzeum
Water mist / IG-100Bez szkód dla eksponatów (malarstwo, tkaniny, dokumenty)
Muzeum 500 m³ · water mist 100 bar · drobne krople odparowują
Stacja elektroenergetyczna
CO2 · AerozolBrak obsady, strefy niebezpieczne dla ludzi, niski koszt
Rozdzielnia 120 m³ · CO2 75% · brak dostępu w trakcie pracy
Przedział kablowy
Aerozol · FK-5-1-12Ciasna przestrzeń, zabronione wyłączenie kabli, kompaktowa inst.
Tunel kablowy 40 m³ · aerozol 3 generatory · dystrybuowany
Kuchnia przemysłowa (UL-300)
Wet chemical (saponifikacja)Gaszenie pożaru tłuszczu na gorących powierzchniach
Okap kuchni restauracyjnej · system wet chemical (UL-300) · K-klasa pożaru
Integracja z SSP: alarm → blokada → gaszenie
Integracja SUG z SSP jest obligatoryjna — wyzwolenie gaszenia wymaga potwierdzenia pożaru przez cross-zone (dwa niezależne detektory), blokady wentylacji (zamknięcie klap AHU), odłączenia zasilania w strefie oraz sygnalizacji dla ewakuacji personelu.
Sekwencja wyzwolenia SUG
Detekcja — czujka 1 strefy
Czujka dymu strefy SUG wysyła alarm I stopnia
Oczekiwanie na potwierdzenie
System wymaga alarmu z drugiej czujki (cross-zone) dla wyzwolenia SUG
Potwierdzenie cross-zone
Druga czujka alarmuje — system przechodzi w stan pre-discharge
Ewakuacja + sygnalizacja
Syrena ciągła + lampy błyskowe, wentylacja zablokowana, drzwi otwarte
Wyzwolenie butli
30 s delay minął, brak abort — butle wyzwalane, środek w ciągu 10 s
Utrzymanie koncentracji
Koncentracja gaszenia utrzymywana przez 10 min (czas gaszenia + bezpiecznik)
Procedury testowe, odbiory, bezpieczeństwo personelu
SUG to systemy o najwyższej klasie wrażliwości — błędna konfiguracja lub nieprawidłowa konserwacja skutkują zagrożeniem życia (zły środek, brak OCS) lub stratami finansowymi (false discharge). Kluczowe są procedury odbiorów, testowania i szkolenia personelu obiektu.
Cross-zone detection
Bardzo ważny element bezpieczeństwa — wyzwolenie gazowego środka gaszącego wymaga potwierdzenia przez dwa niezależne detektory (dym + termiczny lub dwa dym z różnych pętli). Zapobiega to false discharge — szkoda od niepotrzebnego wyzwolenia bywa większa niż koszt samego pożaru.
Efekt
Minimalizacja ryzyka niepotrzebnego wyzwolenia — koszt false discharge 50–200 tys. zł za środek + serwis.
Abort i manual release
Operator ma 30 s po alarmie na naciśnięcie Abort (przerwanie sekwencji), jeśli alarm okazał się false. Dodatkowo dostępny jest panel manualny dla ekip pożarowych — wyzwolenie awaryjne na żądanie kierownika akcji ratowniczej.
Efekt
Kontrola człowieka nad krytyczną decyzją gaszenia — zwłaszcza ważne w obiektach z cennym materiałem.
Bezpieczeństwo O2 (OCS)
Dla gazów obojętnych (IG-100, IG-55) obowiązkowa analiza OCS (Oxygen Concentration Safety) — obliczenie docelowego O2 w strefie (nie mniej niż 12% dla bezpieczeństwa osób mogących być pozostawione w strefie). Analiza wymagana przy odbiorze CNBOP-PIB.
Efekt
Bezpieczeństwo personelu — w historii były przypadki zgonów po wyzwoleniu CO2 w strefie z obsadą.
Uzupełnienie butli po wyzwoleniu
Po każdym wyzwoleniu (nawet testowym) butle muszą być uzupełnione. Środek gaszący + koszt serwisu to typowo 30–100 tys. zł dla średniej serwerowni. Kontrakt serwisowy z dostawcą zapewnia priorytet uzupełnienia w 24–48 h — kluczowe dla ciągłości ochrony obiektu.
Efekt
Planowanie OPEX — kontrakt serwisowy z priorytetem uzupełnienia to standard dla obiektów krytycznych.
Od detekcji po gaszenie —
nasze wdrożenia SUG
Serwerownie klasy TIA-942, archiwa zabytkowe, obiekty historyczne, strefy kablowe elektrowni. Projektujemy z analizą OCS — Oxygen Concentration Safety dla bezpieczeństwa personelu w strefach gaszenia gazowego.